Świętowanie dziesięciu lat od powołania przez Ryszarda Kramarskiego formacji tRKproject do życia trwa nadal. Po specjalnej wersji debiutu („The Little Prince”) wydanej w czerwcu, teraz przyszedł czas na dwupłytową kompilację zawierającą najpopularniejsze utwory oraz rarytasy z całej dyskografii projektu.
Zamysłem Ryszarda było, by warstwa liryczna oparta była na jego ulubionych dziełach literatury. I właśnie do tego książkowego wątku nawiązuje szata graficzna niniejszego wydawnictwa, którą stworzył lider wykorzystując dostępne narzędzia sztucznej inteligencji. Na okładce widzimy siedzącego w domowej bibliotece starszego pana zaczytanego w jednym z wielu wypełniających pokój tomów. Podobne obrazy zamieszczono na dyskach, z tym że zamiast sędziwego jegomościa zawartość książki chłonie dziewczynka (pierwsza płyta) i chłopiec (drugi krążek). Wewnątrz digipacka znajdują się miniaturki okładek płyt tRKproject. Jest ich aż dwanaście, choć samych płyt jest siedem. Wynika to z faktu, że kilka z nich ukazało się w różnych edycjach ze zmienioną oprawą graficzną.
Przejdźmy jednak do sedna, czyli zawartości muzycznej. Ryszard tak wymyślił sobie to wydawnictwo, by w wielu przypadkach prezentowane utwory były z rodzaju „największe przeboje”, ale w odsłonach będących jednocześnie „rarytasami”. Z pierwszych pięciu płyt zaprezentowane zostały utwory w wersjach z duetami wokalnymi Karoliny Leszko i Dawida Lewandowskiego, z czego kilka z nich po raz pierwszy znalazło się na płytach kompaktowych, a część ma tu w ogóle swoją premierę. Ale po kolei. Z „The Little Prince” (2017) można wysłuchać nagrania tytułowego oraz „Five Hundreds Million Little Bells” a także instrumentalnego “The Well Of Life”, który pojawił się jako bonus na tegorocznej edycji. Z jedynej nieksiążkowej, gdyż zawierającej nowe wersje utworów z debiutanckiego albumu Framauro „Etermedia”, płyty formacji „Sounds From The Past” (2018) na wydawnictwie znalazło się miejsce dla pieśni „The Fairly Tales Of A Stranger” i „We Know Nothing” po raz pierwszy opublikowanych w wersjach z duetami. Z opartego na „Opowieści wigilijnej” albumu „Mr Scrooge” (2019) wybrano nagrania „My Old Friend” i „R.I.P.”. Czwarty krążek zespołu, zainspirowany „Królową Śniegu” („Kay & Gerda” (2020)) reprezentowany jest przez trzy utwory – „Gerda’s Song”, „Little Robber Girl” i „The Shards Of Glass”. Największym wyzwaniem było wybranie czegoś z płyty zawierającej cztery ponad dziesięciominutowe utwory - „Books That End In Tears” (2021). Ryszard zdecydował się na iście salomonowe rozwiązanie – stworzył jedną czternastominutową suitę składającą się z fragmentów utworów z tekstami opartymi na „Władcy much”, „Procesie”, „Roku 1984” i „Folwarku zwierzęcym”. Dodatkowo znalazło się tu miejsce dla bonusowego nagrania, które zostało umieszczone na edycji z 2022 roku – „The Little Match Girl”, czyli historii o „Dziewczynce z zapałkami” w wokalnej interpretacji Dawida Lewandowskiego.
Począwszy od albumu „Odyssey 9999” (2024) zmieniła się nieco koncepcja projektu i zamiast głosów Karoliny i Dawida w nagraniach biorą udział różni wokaliści. I tak ze wspomnianej płyty możemy usłyszeć tu wspaniałe interpretacje pieśni zainspirowanych „Odyseją” - „The Killing Song Of Sirens” i „Penelope” w wykonaniu Ani Batko oraz „Ithaca” z głosem Łukasza Gałęziowskiego, a także kolejne nagranie instrumentalne – „The Meteor Storm”, które ukazało się na wznowieniu płyty z 2025 roku.
I tak dotarliśmy do najnowszego dzieła firmowanego nazwą formacji – ubiegłorocznego krążka „Alice”. Teksty do niego napisał Zdzisław Zabierzewski (od czasu albumu „Books That End In Tears” odpowiedzialnego za warstwę słowną poszczególnych płyt, wcześniejsze teksty to dzieło Ryszarda) w oparciu o powieść „Alicja w Krainie Czarów”. To najliczniej reprezentowana płyta, gdyż wybrano z niej aż pięć nagrań – wzniosły „The Queen Of Heart” ze śpiewem Ani Batko, dynamiczny „The Game” z wokalną interpretacją Marka Smelkowskiego, duet Ani Batko i Michała Kramarskiego w balladzie „The Mystery Cat”, nastrojowy „The Two Alices”, w którym śpiewa Dominika Niebudek oraz, wisienka na torcie, specjalna akustyczna wersja utworu zamykającego płytę kompaktową – „Through The Looking Glass”. Tu pojawia się w oszczędnej aranżacji, głównie na pianino, gitarę akustyczną (kilka nut wydobytych z gitary elektrycznej pojawia się w finale) i głos… Dominiki (oryginalnie tekst interpretowała Ania). Trzeba przyznać, że i w takim, skromniejszym, anturażu utwór prezentuje się wybornie, będąc dla mnie największą atrakcją tej kompilacji.
Wymieniłem wokalistów biorących udział w nagraniach (w zestawie zabrakło jedynie miejsca dla któregoś z dwóch utworów z płyty „Odyssey 9999”, w których śpiewa Stuart Nicholson z Galahad), pora więc by przypomnieć kto odpowiada za podkład muzyczny. Na instrumentach klawiszowych i gitarach gra Ryszard Kramarski, którego głos pojawia się także w chórkach. Sola gitarowe to domena Marcina Kruczka, choć w „The Killing Songs Of Sirens” pojawia się także Piotr Płonka. Partie basu zarejestrował Krzysztof Wyrwa, a perkusji Grzegorze – Fieber i Bauer.
Antoine de Saint-Exupéry, Charles Dickens, Hans Christian Andersen, William Golding, Franz Kafka, George Orwell, Homer, Lewis Carroll - po ich dzieła sięgał do tej pory Ryszard, by przełożyć ich treść na język muzyki. Ciekawe który z autorów zainspiruje lidera formacji do stworzenia nowego albumu. Mam nadzieję, że nie będziemy długo czekać na odpowiedź. Na razie jednak jest on skupiony na pracy nad drugim krążkiem formacji FatherSon, stworzonej wraz z synem, Michałem. Premiera jeszcze w tym roku.
„Rarities & The Best of tRKproject” to idealne wprowadzenie do twórczości Projektu dla wielbicieli niebanalnej art- i progrockowej muzyki na najwyższym poziomie. Z kolei umieszczone tu specjalne wersje większości utworów z pewnością spowodują, że także Ci, którzy mają na swych półkach dotychczasowe płyty formacji z przyjemnością sięgną także i po to wydawnictwo.
